Voor het eerst gebruiken jongeren minder genotmiddelen zoals tabak, alcohol en cannabis. Dat blijkt uit de recentste ‘European School Survey on Alcohol and Other Drugs’ (ESPAD) bij meer dan 100 000 vijftien- en zestienjarigen uit vijfendertig Europese landen. Deze trendbreuk manifesteert zich het duidelijkst in West-Europa en zeker in Vlaanderen. Parallel aan het onderzoek werden in Vlaanderen 7 736 leerlingen van 12 tot 18 jaar bevraagd. Daaruit blijkt dat het genotmiddelengebruik met de leeftijd toeneemt, verschilt per onderwijsvorm en in mindere mate ook per geslacht.
De resultaten van deze studies ondersteunen het Vlaams Actieplan Middelengebruik 2009-2015. De Vlaamse Regering keurde dat plan goed op 6 maart 2009. Voor jongeren is geen cannabis, tabak en alcohol gebruiken de centrale boodschap.