Vanaf 1 september 2007 gelden in het basisonderwijs en in de eerste graad secundair onderwijs nieuwe vakoverschrijdende eindtermen en ontwikkelingsdoelen. Ook in de basiseducatie wordt de ICT-opleiding herbekeken. Die nieuwe situatie vereist dat de overheid duidelijk maakt over waar ze met ICT in het onderwijs naar toe wil. De strategienota 'Competenties voor de kennismaatschappij. Beleidsplan ICT in het onderwijs 2007-2009' biedt een antwoord op die vraag.

Kinderen en jongeren zijn vaak de eerste om nieuwe media te gebruiken. Meestal gebeurt dat intuïtief en weinig beredeneerd. Kunnen omgaan met moderne technologie op een kritische en efficiënte, maar ook verantwoorde en veilige manier, vereist een nieuw pakket aan basiscompetenties. Scholen zijn de ideale partners om ervoor te zorgen dat iedereen - kinderen, jongeren én volwassenen - over die competenties beschikken. Daarom zullen er maatregelen genomen worden om de ICT-integratie in het onderwijs te verdiepen en te ondersteunen. Die maatregelen zijn gebundeld in vijf peilers.
 

1. Het beleidsvoerend vermogen van onderwijsinstellingen versterken

- Directies krijgen instrumenten om een kwaliteitsvolle ICT-visie te integreren in het schoolwerkplan.

-  De overheid wil de bestaande ICT-initiatieven beter op elkaar afstemmen, eerder dan nieuwe initiatieven op touw te zetten. De al bestaande ondersteuningsmaatregelen op vlak van sensibiliseren en verspreiden van praktijkvoorbeelden worden herbekeken in functie van de ICT-eindtermen en ontwikkelingsdoelen. In de proeftuinen worden vernieuwingen op beperkte schaal uitgeprobeerd, om ze daarna eventueel op grote schaal in te voeren.

-  In het leerplichtonderwijs zijn de scholengemeenschappen bij uitstek het niveau waarop beslissingen genomen worden over ICT-ondersteuning. De uren voor ICT-coördinatie worden toegekend aan dat niveau. Het wordt een kerntaak binnen de ICT-coördinatie om vakleraren of onderwijzers te ondersteunen om ICT conform de eindtermen en ontwikkelingsdoelen in te voeren.

-  De ICT-coördinatie is de hoeksteen van het ICT-beleid. Dat moet nu georiënteerd worden op de nieuwe ICT-eindtermen en ontwikkelingsdoelen.

2. De deskundigheid van het onderwijspersoneel bevorderen

-  Elke lerarenopleiding moet aandacht hebben voor de ICT-competenties van haar studenten. Dat kan alleen door ICT voldoende te integreren in het curriculum van de opleidingen.

-  Leraren moeten ICT op een pedagogisch verantwoorde manier kunnen inzetten in het didactisch proces. Elke lerarenopleiding moet dus de vakdidactiek op vlak van ICT-gebruik verder ontwikkelen en voldoende in de opleidingen programmeren.

- De lerarenopleidingen zullen ook de deskundigheid van de eigen docenten in de lerarenopleidingen moeten bevorderen. Dit betekent dat de lerarenopleiders zelf ICT-competent moeten zijn en ICT op een didactische manier kunnen aanwenden.

- Van de nascholingsorganisaties wordt verwacht dat zij een kwaliteitsvol aanbod aanbieden om de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen en ontwikkelingsdoelen te leren implementeren.

- Nascholingsinitiatieven moeten beter op elkaar afgestemd worden en inhoudelijk inspelen op de concrete noden en behoeften van de onderwijsinstellingen uit alle niveaus.

- Het is niet de bedoeling dat voor elk probleem een beroep moet gedaan worden op de ICT-coördinator. 'Zelfredzaamheid' betekent dat elke leraar zelf veel voorkomende computerproblemen kan oplossen.

3. Een kwaliteitsvolle infrastructuur voorzien

- Om ICT in alle vakken en voor alle leerlingen, cursisten en studenten te bevorderen moeten onderwijsinstellingen over voldoende infrastructuur beschikken. Er komt een eenmalige inhaaloperatie voor ICT-infrastructuur. Onderwijsinstellingen moeten daarna via hun werkingsmiddelen zelf hun ICT-infrastructuur op peil houden.

- De ICT-infrastructuur moet zo optimaal mogelijk benut worden. Dat betekent in de eerste plaats dat alle leerlingen, cursisten en studenten er gebruik van moeten kunnen maken en dat ze niet exclusief voorbehouden wordt voor bepaalde richtingen of vakken. Daarnaast kan de ICT-infrastructuur ook ter beschikking gesteld worden van leerlingen, cursisten en studenten buiten de contacturen, maar binnen de gewone openingsuren van de onderwijsinstelling.

- Het is ook mogelijk de ICT-infrastructuur open te stellen voor de ruimere omgeving via het principe van de 'brede school'.

- Elke onderwijsinstelling moet over een breedbandinternetverbinding beschikken. Elk klas- of leslokaal moet een snelle internetverbinding hebben.

- De onderwijsinstellingen moeten over een minimale basisbeveiliging beschikken.

- Het ondersteuningsbeleid zal rekening houden met het beheer en het onderhoud van de ICT-infrastructuur.

4. Een aangepast software- en digitaal leermiddelenbeleid voeren

* Behoefte aan software en digitale leermiddelen

Ø       Via raamovereenkomsten kunnen eventueel gunsttarieven bedongen worden.

Ø       Nu de basiscompetenties gedefinieerd zijn, kunnen de leerplanmakers een belangrijke rol spelen om de pedagogisch-didactische consequenties te bepalen.

* Software en digitale leermiddelen ontwikkelen

Ø       In eerste instantie is het aan de educatieve uitgevers om leerobjecten te ontwikkelen die nodig zijn om de leerplannen verder inhoud te geven.

Ø       De overheid wil lesgevers aanmoedigen om zelf leermiddelen te ontwikkelen door hen via een educatieve portaalsite de kans te geven hun leerobjecten te delen en te becommentariëren.

Ø       Cultuurhuizen, erfgoedorganisaties, musea, radio- en TV-archieven, enz. beschikken over grote collecties informatie die in feite allemaal potentiële leerobjecten zijn. De digitale ontsluiting ervan voor onderwijsdoeleinden kunnen een grote meerwaarde betekenen voor onderwijsinstellingen.

Ø       Onderwijsinstellingen moeten vrij kunnen kiezen tussen commerciële en vrije software op basis van de noden en behoeften.

Ø       De overheid wil open standaarden gebruiken zoveel mogelijk aanmoedigen.

*   Software en digitale leermiddelen vinden

Ø       Er moet een educatief platform komen als uniek toegangsloket voor software en digitale leermiddelen.

Ø       De overheid zal de bestaande standaardiseringsinitiatieven steunen en standaarden erkennen.

  * Software en digitale leermiddelen gebruiken

Ø       Onderwijsinstellingen zullen blijvend geïnformeerd en gesensibiliseerd worden over digitale rechten, softwarelicenties enz.

Ø       Op vlak van elektronische leeromgevingen moeten de krachten gebundeld worden in het Vlaamse onderwijslandschap. Met alle actoren zal geprobeerd worden afstemming te bereiken op vlak van standaardisering en uitwisseling van leerobjecten, open content beschikbaar maken, enz.

Ø       De reeds ontwikkelde leermaterialen van Bis Online zullen maximaal gevaloriseerd worden.

5. Onderzoek en ICT-monitoring

-  De overheid moet instaan voor de kennisopbouw en –verspreiding over diverse aspecten van het ICT-beleid en in de eerste plaats over de ICT-vaardigheden van de leerlingen, cursisten, studenten en lesgevers.

- In samenwerking met relevante partners kunnen specifieke aspecten van ICT in het onderwijs onderzocht worden.

- De overheid moet zorgen voor een passende ontsluiting van gegevens en kennis en informatie verspreiden.

Meer lezen? Download het volledige plan 'Competenties voor de kennismaatschappij' (Word 297 Kb, 44 p.)
http://www.lerarendirect.be/BL/701/ictplanvolledig.doc