1 september. Nieuwe boekentas, nieuwe leerlingen … nieuwe beleidsmaatregelen. Je kon vorig jaar al alles lezen over nieuwe maatregelen voor het onderwijs in Leraren- en Schooldirect. Nu krijg je een overzicht, aangevuld met enkele initiatieven die niet rechtstreeks met onderwijs te maken hebben, maar wel belangrijk zijn voor scholen, leraren, leerlingen en ouders.

• Onderwijs

Alle niveaus
Mentoren begeleiden starters
Time-out voor moeilijke leerlingen uitgebreid
Extra centen voor leerlingen met autisme
Honderd acties rond evenwichtige voeding en beweging
Minstens veertig leerlingen in internaat
Meer tolken voor dove leerlingen
200 nieuwe jojo's bouwen aan warme school
Meer middelen voor anderstalige nieuwkomers

Basisonderwijs
Netoverschrijdend leerlingenvervoer in pilootgemeentes
Aanvullende lestijden integratie anderstaligen voor brede Brusselse rand en taalgrensgemeenten 

Secundair Onderwijs
School vraagt niet langer oprichting van nieuwe studierichting
Stapje in afbouw planlast
Geen lesopdracht voor directeur Buso-school?
Scholen melden langdurig uitgesloten jongeren
Regels voor OV3 soepeler

Volwassenenonderwijs
115 opleidingen worden modulair

• Andere beleidsdomeinen

Paardenbloem en middeleeuwen mogen uit de koelkast
Parket buigt zich over spijbelaars
Autozitjes voor kinderen kleiner dan 1 m 35
Schoolpremie voor ouders

ONDERWIJS

Alle niveaus

Mentoren begeleiden starters
Alle beginnende leraren krijgen aanvangsbegeleiding door een mentor. Sinds 1 januari 2006 is dat al het geval voor startende leraren in het secundair onderwijs. Die mentoren begeleiden ook alle stages van studenten of cursisten uit de lerarenopleiding.
Vanaf 1 september 2007 worden de lerarenopleidingen zelf grondig hervormd. Meer praktijk, meer inhoud, betere begeleiding en meer samenwerking. Dat zijn de krachtlijnen die de kwaliteit van de lerarenopleiding moeten verhogen.

Lees het volledige persbericht over de hervormde lerarenopleiding
http://www.vlaanderen.be/servlet/Satellite?cid=1151634819459&pagename=n
ieuwsberichten%2FNB_Nieuwsbericht%2FNieuwsbericht
Lees meer in 'Praktijk zal minder schokken'
http://www.ond.vlaanderen.be/schooldirect/BL601/lerarenopleiding.htm
 

Time-out voor moeilijke leerlingen uitgebreid
Tweehonderd leerlingen die in de klas voor grote problemen zorgen of helemaal gedemotiveerd zijn, kunnen tijdelijk van school gehaald worden en afzonderlijk begeleid door een gespecialiseerde organisatie. De financiering voor deze 'lange time out' wordt verlengd en de doelgroep uitgebreid. Daarnaast komt er een extra budget van 600 000 euro voor 'korte time out', waarbij jongeren binnen de school specifieke begeleiding krijgen. Deze begeleiding kan ook 'herstelgerichte acties' bevatten. Zo kan een bepaald voorval in groep besproken worden door de leerling zelf, klasgenoten, ouders, leraren … Het CLB bepaalt of een leerling in aanmerking komt voor de korte of lange time out. 

Lees meer in het persbericht 'Verdubbeling middelen voor begeleiding moeilijke leerlingen'
http://www.ond.vlaanderen.be/nieuws/2006p/0425-timeout.htm
 

Extra centen voor leerlingen met autisme
Er wordt jaarlijks 2,6 miljoen euro extra uitgetrokken om leerlingen met autisme te begeleiden in het gewoon onderwijs. Dat is een aanvulling op de ondersteuning via het geïntegreerd onderwijs (Gon). Om meer leerlingen te bereiken, krijgen alle 'nieuwe' aanvragers twee uur basisondersteuning gedurende twee jaar per onderwijsniveau. Het vroegere onderscheid ernstig/matig wordt niet meer gebruikt.
Om de begeleidende scholen voor buitengewoon onderwijs in staat te stellen adequaat te kunnen inspelen op zorgvragen van jongeren met een ASS-problematiek in het gewoon onderwijs, worden er gedurende de schooljaren 2006-2007 en 2007-2008 specifiek om autistische jongeren in het GON te begeleiden bijkomende lestijden en uren of extra lesuren en uren toegekend. 

Lees meer in het persbericht '2,6 miljoen euro extra voor leerlingen met autisme'
http://ond.vlaanderen.be/nieuws/2006p/0531-autisme.htm
 

Honderd acties rond evenwichtige voeding en beweging
Honderd scholen die samen met leraren, leerlingen en ouders de handen in elkaar slaan om een gezonde leer- en leefomgeving te creëren, krijgen een subsidie van 1 000 euro. Onderwijsminister Vandenbroucke wil praktijkvoorbeelden bekendmaken van scholen die via een actie de gezondheid van hun leerlingen bevorderen. De focus ligt op evenwichtige voeding en beweging.
 

Minstens veertig leerlingen in internaat
De programmatienorm voor internaten - de norm om een oprichting toe te laten - wordt opgetrokken van 30 naar 40 leerlingen. Die schaalgrootte moet er borg voor staan dat internaten alleen ontstaan waar er voldoende vraag is. De rationalisatienorm - de norm om bestaande internaten te blijven financieren - blijft 30 interne leerlingen.
 

Meer tolken voor dove leerlingen
Vanaf 1 september 2006 kunnen dove leerlingen meer beroep doen op een tolk. Daar is een budget van ongeveer 80 000 euro voor uitgetrokken. Het aantal schrijftolkuren stijgt van 4 700 naar 6 800. Voor gebarentaal stijgt het aantal uur van 9 350 naar 10 060. Het aantal uur dat er bijkomt per leerling, hangt af van de onderwijsvorm. De grootste vooruitgang per leerling vindt plaats in het hoger onderwijs: gebarentaal gaat er van 124 naar 160 uur per jaar, schrijftolk van 70 naar 130 uur.  

200 nieuwe jojo's bouwen aan warme school
Er kunnen 200 extra jojo's aan de slag in scholen. Dat zijn jongeren die via een startbaan in het project 'Scholen voor JOngeren, JOngeren voor scholen' werken. Via die startbaan doen ze werkervaring op en krijgen ze de mogelijkheid zich bij te scholen, om zo hun kansen op de arbeidsmarkt te versterken. De startbaners zijn een extra ondersteuning voor de school, bovenop het bestaande personeelsbestand. Ze worden volledig gefinancierd door de overheid. In het huidige jojo-project zetten jongeren zich in om antisociaal gedrag te voorkomen. De uitbreiding van het startbanenproject voorziet dat er ook tewerkstelling mogelijk is als onderhoudsmedewerker (zowel voor laaggeschoolden als voor leerlingen DBSO). Een aantal jongeren start op 1 september, de rest wordt in de loop van het schooljaar aangeworven. 
 

Meer middelen voor anderstalige nieuwkomers
Vanaf 1 september 2006 wordt het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers (okan) aanzienlijk uitgebreid. Er komen meer leerlingen in aanmerking en ze kunnen ook begeleid worden na het onthaaljaar. Deze aanpassingen moeten zoveel mogelijk nieuwkomers de kans bieden op een succesvolle schoolloopbaan. Er is in een budget van ruim 5 miljoen euro per schooljaar voorzien.
De omzendbrieven over onthaalonderwijs in het basis- en secundair onderwijs werden aangepast. 

Lees het volledige persbericht over het onthaalonderwijs
http://www.ond.vlaanderen.be/nieuws/2006p/0720-anderstalige-nieuwkomers.htm
Raadpleeg de omzendbrief over anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs
http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13800
Raadpleeg de omzendbrief over anderstalige nieuwkomers in het secundair onderwijs
http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13123

Basisonderwijs

Netoverschrijdend leerlingenvervoer in pilootgemeentes
Negen pilootgemeentes starten met gratis leerlingenvervoer voor het basisonderwijs. Ze leveren ook extra inspanningen voor veilige schoolroutes en -omgevingen. Daarvoor krijgen ze een budget van in totaal 840 000 euro. Bekkevoort start op 1 september, Mechelen, Herentals, Hemiksem, Asse, Rotselaar, Waasmunster, Blankenberge en Oostende volgen later dit schooljaar. Doel is dat leerlingen daar zo veel mogelijk te voet of met de fiets naar school gaan. In deze zone haalt de schoolbus in principe geen leerlingen op. Daarnaast experimenteren de gemeentes in samenwerking met de scholen met gratis netoverschrijdend leerlingenvervoer.
 

Aanvullende lestijden integratie anderstaligen voor brede Brusselse rand en taalgrensgemeenten
Nederlandstalige basisscholen in de brede Rand rond Brussel en de taalgrensgemeenten  met minstens 10 procent leerlingen van wie de thuistaal niet het Nederlands is, krijgen structurele ondersteuning voor  de integratie van anderstalige leerlingen. Doel is om via de toekenning van aanvullende lestijden het Nederlands taalvaardigheidsonderwijs te versterken en een eventuele leerbedreiging en leerachterstand tegen te gaan.

Lees meer in de omzendbrief
http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13799

Secundair onderwijs

School vraagt niet langer oprichting van nieuwe studierichting
Of een totaal nieuwe opleiding in het secundair onderwijs zinvol is, wordt voortaan eerst onderzocht op Vlaams niveau. Er wordt vanuit gegaan dat koepels, beroepsfederaties … een overkoepelend dossier opstellen en niet een individuele school. Factoren zoals de opportuniteit van de opleiding binnen Vlaanderen of binnen een bepaalde sector, kansen op werk, mogelijk aan te trekken leerlingen, convenanten met de bedrijfssector … zijn belangrijk bij een beslissing van de onderwijsoverheid om een nieuwe studierichting toe te laten. Pas als op die manier een studierichting aan het globaal onderwijsaanbod in Vlaanderen wordt toegevoegd, kunnen scholen in een volgende stap een concrete programmatie indienen. Voor deze tweede stap moet geen overkoepelend dossier meer ingediend worden wat de administratieve lasten van de individuele school vermindert.
 

Stapje in afbouw planlast
Een leerling die tijdens één schooljaar meer dan 91 lesdagen gewettigd afwezig is, verliest zijn statuut van regelmatige leerling. Als scholen hier een afwijking op willen geven, moeten ze daarvoor geen verzoek tot afwijking meer indienen bij de overheid. Door de afschaffing van deze administratieve procedure vermindert niet alleen de planlast, maar wordt ook de lokale autonomie van de scholen sterker.
 

Integratie Buso-scholen in scholengemeenschap gewoon secundair
Scholen voor buitengewoon secundair onderwijs kunnen zich makkelijker integreren in de bestaande scholengemeenschappen secundair onderwijs. Een belangrijk aspect daarvan is het in-lijn-brengen van het ondersteunend personeel van de BuSO-scholen met het ondersteunend personeel van het gewoon secundair. . Vanaf 1 september 2006 spreken we ook in het BuSO over ondersteunend personeel (opvoedend en administratief personeel). Dat is nodig gezien de BuSO-scholen nu kunnen aansluiten bij de scholengemeenschappen. In de toewijzing van het ondersteunend personeel aan de scholen speelt de scholengemeenschap een belangrijke rol. Het zal de expertise-overdracht van BuSO-scholen naar gewone scholen vergemakkelijken. In BuSO-scholen zijn er immers heel wat meer specifieke leerlingenproblematieken. Meer eenheid en uitwisselingsmogelijkheden onder het ondersteunend personeel binnen een scholengemeenschap zal de overdracht daarvan bevorderen. 
 

Geen lesopdracht voor directeur Buso-school?
De directie van een Buso-school waarvan veel leerlingen in 'gewone' scholen GON (geïntegreerd onderwijs) krijgen, moet momenteel les geven als het aantal andere leerlingen te klein is. Een nieuwe bepaling houdt rekening met het totale aantal leerlingen, dus ook met de GON-leerlingen. Daardoor kan een lesopdracht vervullen eventueel wegvallen.
 

Scholen melden langdurig uitgesloten jongeren
Als jongeren die definitief uitgesloten zijn na verloop van tijd niet ingeschreven geraken in een andere instelling, moeten scholen dit melden aan het ministerie van Onderwijs en Vorming. Bij uitgesloten jongeren die niet op school worden opgevangen, wordt het principe van de regelmatige lesbijwoning geschonden, hoewel de leerlingen administratief gezien in orde zijn. Het ministerie wil dit probleem in kaart brengen om indien nodig maatregelen te kunnen nemen. 

Bekijk de omzendbrieven over afwezigheden en in- en uitschrijvingen in het secundair onderwijs
http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13259
http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13644
 

Regels voor OV3 soepeler
De regelgeving over de organisatie van de aanvullende beroepsopleiding in de onderwijsvorm 3 wordt versoepeld: het minimale aantal lesuren sociale vorming en beroepsgerichte vorming op jaarbasis wordt verlaagd van 500 tot 450. Het minimum aantal lesuren werkervaring in het werkervaringsbedrijf blijft 700, het totaal voor de integratiefase blijft minimaal 1 200 lesuren. 

Volwassenenonderwijs

115 opleidingen worden modulair
De centra voor volwassenenonderwijs moeten 115 opleidingen volgens centraal omschreven modules aanbieden. Cursisten met een deelcertificaat uit één school kunnen daardoor onmiddellijk voortstuderen in een andere school. De 115 opleidingen waarvoor nu modules zijn uitgewerkt, behoren tot de studiegebieden Algemene Vorming, Auto, Bijzondere Educatieve Noden, Handel, Huishoudelijk Onderwijs, Kant, Mechanica-Elektriciteit, Nederlands tweede taal, Talen en Textiel.  

Lees meer over de besluiten over modularisering in een persbericht
http://www.ond.vlaanderen.be/nieuws/2005p/0610-modules.htm

ANDERE BELEIDSDOMEINEN

Paardenbloem en middeleeuwen mogen uit de koelkast
Scholen moeten vanaf 1 september de nieuwe spellinglijst in gebruik nemen. Nieuwe handboeken aankopen is niet nodig: uit onderzoek blijkt dat in een handboek slechts 0,04 % van de woorden moet worden aangepast. Op 15 oktober 2005 verscheen een geactualiseerde versie van het 'Groene Boekje', de Woordenlijst Nederlandse taal.
De Nederlandse spelling is niet hervormd: de officiële voorschriften uit 1995-1996 blijven geldig. Wel veranderen een aantal regels: voortaan schrijf je paardenbloem (met tussen-n), Kelt (met hoofdletter) en online (aan elkaar).

Raadpleeg online de geactualiseerde woordenlijst
http://woordenlijst.org/
 

Parket buigt zich over spijbelaars
In september treden 26 criminologen in dienst bij het parket. Zij zullen zich onder andere met spijbeldossiers bezig houden. Daar wordt nu nauwelijks gevolg aan gegeven.
 

Autozitjes voor kinderen kleiner dan 1 m 35
Vanaf 1 september 2006 mogen kinderen die kleiner zijn dan 1 m 35 cm enkel nog met een aangepast zitje vervoerd worden met de wagen. Dat kan een kinderzitje of een verhogingskussen zijn. Die maatregel heeft gevolgen voor ouders die carpoolen of als vrijwilliger leerlingen met auto naar bijvoorbeeld het zwembad brengen, voor leraren die een ziek kind naar huis brengen … 

Lees meer op de website van het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid
http://www.ikbenvoor.be/content.aspx?id=292&#Top
 

Schoolpremie voor ouders
Eind augustus ontvingen ouders met kinderen tot achttien jaar een schoolpremie. De federale regering voorziet dit jaar in 87,6 miljoen euro om respectievelijk 50 euro (voor de 6- tot 12-jarigen) en 70 euro (voor de 12 tot 18-jarigen) uit te keren aan ouders met kinderen.